Lexicn

Latijn voor openen. De stam onder apéritif, aperitivo en apéro: de aperitief opent letterlijk de eetlust, het gesprek en de avond.

De Italiaanse aperitiefcultuur: een licht en vaak bitter drankje vlak voor het eten, meestal met wat hapjes erbij, om de eetlust en de avond te openen. Het woord komt van het Latijnse aperire, openen.

Franse verkorting van apéritif. Het staat zowel voor het drankje als voor het informele moment waarop je vlak voor het eten samen iets drinkt en bijpraat.

Gearomatiseerde, versterkte wijn op basis van alsem en kruiden, droog of zoet. In Spanje is la hora del vermut een eigen aperitiefmoment, vaak op zondagmiddag met ijs en een schijfje sinaasappel.

Venetiaanse aperitief van mousserende wijn, een bittere likeur zoals Aperol of Campari en een scheut bruiswater, met ijs en een schijf sinaasappel. Licht, bitterzoet en gemaakt om buiten te drinken.

Italiaanse cocktail van gelijke delen gin, rode vermut en Campari, geserveerd op ijs met sinaasappel. Ontstaan in Florence en uitgesproken bitter, een aperitief voor wie van pittig houdt.

Portugese aperitief van witte port aangelengd met tonic, geserveerd over veel ijs met munt of een schil citrus. Frisser en lichter dan port puur, en bedoeld voor vóór het eten.

Marokkaanse muntthee van groene thee, verse munt en suiker, van hoogte ingeschonken zodat er schuim op komt. Het is het alcoholvrije aperitiefritueel: niet de drank maar de schenkende hand staat centraal.

Franse anijslikeur uit de streek rond Marseille. Je schenkt hem puur in en lengt hem aan met koud water, waardoor hij troebel wit wordt door het louche-effect.

Griekse sterkedrank met anijs- en steranijssmaak. Met water of ijs kleurt hij melkachtig wit, het klassieke louche-effect, en hoort hij bij de meze aan tafel.

Turks distillaat van druiven met anijs, bijgenaamd aslansütü, leeuwenmelk, omdat het wit en troebel wordt zodra je er water bij doet. Vast onderdeel van de gedeelde tafel.

Levantijns anijsdistillaat op druivenbasis, met name uit Libanon en Syrië. Ook arak louchet wit met water en wordt langzaam gedronken bij een lange reeks meze.

Het wit en troebel worden van een heldere anijsdrank zodra je er water bij doet. De anijsolie lost dan niet meer op en vormt microdruppels die het licht verstrooien, een stukje natuurkunde dat je in je glas ziet gebeuren.

Venetiaanse hapjes op een sneetje brood, gegeten aan de toog van een bacaro tijdens de giro di ombre. Een half ei met ansjovis, een gefrituurde sardine of baccalà mantecato, altijd bij een glas wijn.

Klein hapje bij het drankje, in delen van Spanje nog altijd gratis bij de caña of het glas vermut. Van een olijf aan een prikker tot een bord jamón: het eten remt de drank en rekt het uur op.

Vis en schaaldieren uit blik, van ansjovis tot mosselen. Op het Iberisch schiereiland geen noodgreep maar een eigen gastronomie, met blikjes die als delicatesse worden verkocht en bij de borrel worden opengetrokken.

Een reeks kleine schaaltjes die de tafel vult naast de ouzo, rakı of arak. Nooit één gerecht maar een langzaam groeiend geheel, gemaakt om te delen en om de avond te rekken.

De plank met charcuterie en kaas die het hart vormt van de Franse apéro. Weinig moeite, veel gezelschap: de gastvrouw hoeft niet te koken, en juist daarom mag je blijven.

Gepekelde lupinebonen die je in Portugal bij het koude bier krijgt. Je knijpt de boon uit zijn velletje, gooit het vel in het bakje en drinkt door: een hapje dat vanzelf het tempo bepaalt.

Samentrekking van aperitivo en cena, avondeten. Het Milanese buffet bij de borrel dat zo uitbundig werd dat een generatie het diner er gewoon door verving. Door grootmoeders vervloekt, door studenten omarmd.