Mulsum, of waarom dit ritueel ouder is dan Europa

Voordat het Romeinse banket begon, kwam de gustatio: eieren, olijven, schelpdieren, en een beker mulsum, wijn met honing en specerijen. Columella noteerde in de eerste eeuw het recept, Apicius maakte er zijn conditum paradoxum van, wonderbaarlijke kruidenwijn. Het woord aperitief was toen al een medische term: aperitivus, van aperire, openen.

Het punt is niet dat de Romeinen het aperitief hebben uitgevonden. Het punt is dat het kennelijk niet uitgevonden hoeft te worden. Overal waar mensen samen eten, ontstaat vanzelf een moment ervóór. Een drempel, een beker, een aankondiging van de avond.

In Europa kreeg die reflex toevallig een naam.

Voordat het Romeinse banket begon, kwam de gustatio: eieren, olijven, schelpdieren, en daarbij een beker mulsum, wijn gemengd met honing en specerijen. De landbouwschrijver Columella noteerde in de eerste eeuw een recept van één deel honing op vier delen most; Apicius beschreef een complexere versie die hij zonder valse bescheidenheid conditum paradoxum noemde, wonderbaarlijke kruidenwijn. Plinius schreef, Varro citerend, dat geelzucht de koninklijke ziekte werd genoemd omdat ze met honingwijn werd behandeld. Het woord zelf zegt de rest: aperitivus, van aperire, openen, was oorspronkelijk een medische term voor middelen die de eetlust openden.

Het punt is niet dat de Romeinen het aperitief hebben uitgevonden. Het punt is dat het kennelijk niet uitgevonden hoeft te worden. Overal waar mensen samen eten, ontstaat vanzelf een moment ervóór: een drempel, een opening, een beker waarmee de avond wordt aangekondigd. Het aperitief is geen Europese traditie die de wereld over ging. Het is een menselijke reflex die in Europa toevallig een naam kreeg.

Het punt is niet dat de Romeinen het aperitief hebben uitgevonden. Het punt is dat het kennelijk niet uitgevonden hoeft te worden.